Ana Sayfa > HIZLI MENÜ > Tıbbi Atık Yönetimi

Tıbbi Atık Yönetimi

TIBBİ ATIKLAR HAKKINDA GENEL BİLGİLER

Sağlık kuruluşlarından kaynaklanan atıklar evsel katı atıkların dışında havada, suda ve toprakta kalıcı özellik gösteren ve ekolojik dengeyi bozan atıklar olduğundan tehlikeli ve zararlı atık sınıfına girmekte ve bu tür atıkların üretim, taşıma, depolama ve bertarafına ilişkin özel önlemler alınması gerekmektedir.

Diğer bütün kuruluşlarda olduğu gibi sağlık kuruluşlarında da her geçen gün atık miktarı verdikleri hizmet ölçüsünde hızla artmaktadır. Ancak bu artışın neden olabileceği tehlike riskinin ortadan kaldırılması için gerekli önlemlere ve uygulamalara geçiş aynı hızda gerçekleşmemektedir.

Ülkemizde son yıllarda çevre konusundaki olumlu gelişmeler, tıbbi atıklara "ne yapılmalıdır?” sorusunun cevabını arama ihtiyacını doğurmuştur. Bu sorunun cevabının, tıbbi atıkların yönetimi konusunda uluslar arası standartlara uygun olarak çıkarılan Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği’nin tam ve doğru olarak uygulanmasıyla bulunacağı muhakkaktır.

Dünyada çevre sorunlarının çözümünde yönetim prensiplerinin belirlenmesi yoluna gidilmektedir. Bu süreçte yapılan bilimsel çalışmalar da sağlık kuruluşlarından kaynaklanan atıkların "özel atık” sınıfına sokulması ve bunların yönetiminde bu prensiplerin kullanılması gerektiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla bu konudaki yönetmelikler de uygulanacak yönetim prensiplerini belirleyecek şekilde düzenlenmiştir. Bu yönetim prensipleri genel olarak atığın oluşumunun önlenmesi, tekrar kullanım ve geri kazanım yoluyla bertaraf edilecek atık miktarının azaltılması ve kalan atıkların da güvenli bertaraflarının sağlanmasıdır.

TIBBİ ATIKAMBLEMİ NEDİR?

Bu amblem"uluslar arası biyotehlike amblemi”olup, bu amblemin kapsamında, toplanmasından, taşınmasına, geçici depolanmasından bertarafına kadar diğer atıklardan ayrı işlem görmesi gereken tehlikeli hastane atıkları yer almaktadır.

TIBBİ ATIK: TANIM

Sağlık kuruluşları, araştırma kuruluşları ve laboratuarlar tarafından oluşturulan tüm atıklar tıbbi atıktır. Bunun dışında evde yapılan tıbbi bakım (diyaliz, insülin enjeksiyonları) esnasında üretilen atıklar gibi küçük veya dağınık durumda bulunan kaynaklardan çıkan atıklar da tıbbi atıktır.

Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği’ne göre ise tıbbi atık, sağlık kuruluşlarından kaynaklananenfeksiyöz atık, patolojik atık ve kesici-delici atıklarıifade etmektedir. Daha geniş bir tanımlamayla "tıbbi atık” tanımı,

-Mikrobiyolojik laboratuvar atıklarını

-Kan kan ürünleri ve bunlarla kontamine olmuş nesneleri

-Kullanılmış ameliyat giysilerini (kumaş, önlük ve eldiven v.b)

-Diyaliz atıklarını (atık su ve ekipmanlar)

-Karantina atıklarını

-Bakteri ve virüs içeren hava filtrelerini

-Enfekte deney hayvanı leşleri, organ parçaları, kanı ve bunlarla temas eden tüm nesneleri,

-Vücut parçaları, organik parçalar, plasenta, kesik uzuvlar v.b.ni, (insani patolojik atıklar)

-Biyolojik deneylerde kullanılan kobay leşlerini,

-Enjektör iğnelerini,

-İğne içeren diğer kesicileri,

-Bistürileri,

-Lam-lameli,

-Kırılmış diğer cam v.b. nesneleri

kapsamaktadır.

TIBBİ ATIK : SINIFLANDIRMA

Dünya Sağlık Teşkilatı, Basel Sözleşmesi Sekretaryası ve Avrupa Birliği tarafından yürütülen teknik çalışmalarda tıbbi atıklar için farklı sınıflandırmalar yapılmıştır.

Basel Sözleşmesi Sekretaryası tarafından hazırlanan "Biyomedikal ve Sağlık Bakım Atıklarının Çevreyle Uyumlu Yönetimi Teknik Klavuzu (Y1;Y3)”na göre biyomedikal ve sağlık bakım atıklarının sınıflandırılması Basel Sözleşmesinin EK I, II, VIII ve IX’ündeki ana sınıflandırmaya dayanmakla birlikte, sağlık bakım sektöründeki pratik uygulamalara göre özelleştirilmiştir. Buna göre biyo-medikal ve sağlık bakım atıkları aşağıdaki gruplara ayrılmaktadır:

A. Evsel ve belediye atıkları ile aynı kompozisyondaki sağlık bakım atıkları

A1. Normal evsel ve belediye atıkları

B. Özel önem ve dikkat gerektiren biyomedikal ve sağlık bakım atıkları

B1. İnsan anatomik atıkları (dokular, organlar, vücut parçaları, kan ve kan torbaları)

B2. Atık kesici ve deliciler (iğneler, enjektörler, neşterler, bistirüler)

B3. Farmasötik atıklar (süresi dolmuş ilaçlar)

B4. Sitotoksik farmasötik atıklar

B5. Kan ve vücut sıvı atıkları (kan veya diğer vücut sıvıları ile kontamine olmuş materyaller)

C. Enfekte atıklar

(a)Bulaşıcı hastalığı olan enfekte olmuş hastaların kan ve türevleri, diğer vücut sıvıları veya dışkıları ile kontamine olmuş ekipmanlar ve materyaller,

(b)Laboratuar atıkları (canlı biyolojik ajanlar içeren kültür ve stoklar ve diğer laboratuar aletleri)

D. Diğer tehlikeli atıklar

Solventler, kimyasallar, piller, çözeltiler vb.

E. Radyoaktif atıklar

Dünya Sağlık Teşkilatı tarafından yayımlanan "Güvenli Tıbbi Atık Yönetimi” isimli kitapta ise tehlikeli tıbbi atıkların sınıflandırılması yapılmaktadır. Buna göre tıbbi atık kategorileri aşağıdaki gibidir;


Atık kategorisi   Tanım ve örnekler
Enfekte atık Patojen içerdiğinden kuşku duyulan atık laboratuar kültürleri; karantina koğuşlarından çıkan atıklar; enfekte hastalarla temas eden araç-gereçler; dokular
Patolojik atık Vücut dokuları veya sıvıları Vücut parçaları; kan ve diğer vücut sıvıları; fetüsler
Kesiciler Kesici atık İğneler; infüzyon setleri; bistüriler; bıçaklar; kırık camlar
Farmasötik atık İlaç içeren atık Miyadı dolmuş veya kullanılmayan ilaçlar, ilaç içeren veya ilaçla kontamine maddeler (şişeler, kutular)
Genotoksik atık Genotoksik özellikli maddeleri içeren atık Sitotoksik ilaç içeren atıklar (sıklıkla kanser tedavisinde kullanılan), genotoksik kimyasallar
Kimyasal atıklar Kimyasal madde içeren atıklar Laboratuar ayıraçları, film banyo kimyasalları, miyadı dolmuş veya kullanılmayan dezenfektanlar, solventler
Yüksek oranda ağır metal içerikli atıklar Piller, kırık termometreler, kan basıncı ölçüm cihazları
Basınçlı kaplar Gaz silindirleri,  gaz kartuşları, aerosol kutuları
Radyoaktif atık Radyoaktif madde içeren atık Radyoterapi veya laboratuar araştırmalarından artan sıvılar; kontamine olmuş cam eşya, ambalaj veya kağıt; açık radyonükleidler ile muayene veya tedavi edilen hastaların dışkı ve idrarı, kapalı kaynaklar.

Enfekte atık:Bu kategori aşağıdakileri içerir;

  • Laboratuar çalışmalarında oluşan enfekte kültürler,
  • Enfeksiyon hastalığı olan hastalara yapılan ameliyat ve otopsi atıkları (dokular, kan veya diğer vücut sıvıları ile temas etmiş maddeler ve araç gereçler, vb.),
  • Karantina altındaki servislerde bulunan enfekte hastalardan kaynaklanan atıklar (hasta çıktıları, enfekte veya cerrahi yaraların pansuman malzemeleri, insan kanı veya diğer vücut sıvıları ile kirlenen giysiler, vb.),
  • Enfekte olmuş hemodiyaliz hastalarının atıkları (tüp ve filtre gibi diyaliz malzemeleri, dispozibl havlular, gecelikler, önlükler, eldivenler ve laboratuar giysileri, vb.),
  • Enfekte olmuş laboratuar hayvanları,
  • Enfekte kişi ve hayvanlarla temas eden diğer malzeme veya aletler.

Patolojik atık:Patolojik atıklar, doku, organ, vücut parçaları, insan fetüsleri ve hayvan leşleri, kan ve vücut sıvılarından oluşur. Bu kategoride tanımlanan insan ve hayvan vücut atıkları anatomik atık olarak da adlandırılır.

Kesiciler:Kesiciler, iğneler, hipodermik iğneler, bistüri ve bistüri ağızları, bıçaklar, infüzyon setleri, testereler, kırık camları kapsayan, kesici ve delici yaralanmalara sebep olabilen maddelerdir.

Farmasötik atık:Farmasötik atıklar süresi dolmuş, kullanılmayan, yanlışlıkla dökülen ve kontamine olan farmasötik ürünler, ilaçlar, aşılar ve artık istenmeyen ve uygun şekilde bertaraf edilmesi gereken atıkları içerir.

Genotoksik atık:Genotoksik atık yüksek derecede tehlikelidir ve mutajenik, teratojenik veta karsinojenik özelliklere sahip olabilir. Hem hastane içerisinde hem de bertaraftan sonra ciddi güvenlik problemleri meydana getiri ve özel dikkat gösterilmelidir. Genotoksik atıklar, bazı sitostatik ilaçları, sitostatik ilaçlarla tedavi edilen hastaların kusmuk, idrar veya dışkıları, kimyasallar ve radyoaktif maddeleri içerebilir. Bu kategorideki temel maddeler olan sitotoksik (veya antineoplastik) ilaçlar, bazı canlı hücrelerin büyümesini durdurma veya öldürme yeteneğine sahiptirler ve kanser kemoterapisinde kullanılırlar.

Kimyasal atık:Kimyasal atık katı, sıvı ve gaz kimyasalların atılmasından oluşur. Örnek olarak tanı ve deneysel çalışmalar, hastane genel temizlik ve dezenfeksiyon işlemlerinden çıkan atıklar verilebilir. Sağlık hizmetlerinden oluşan kimyasal atık tehlikeli veya tehlikesiz olabilir; atık aşağıdaki özelliklerden en az birine sahipse tehlikeli olarak düşünülür:

  • Toksik
  • Korozif (asidlein pH’ı < ve bazların pH’ı >12)
  • Yanıcı
  • Reaktif (patlayıcı, suya reaktif, şoka duyarlı)
  • Genotoksik (sitotoksik ilaçlar vb.)

Şeker, amino asit ve bazı organik ve inorganik tuzlar gibi tehlikesiz kimyasal atıklar, yukarıdaki özelliklerden hiçbirini göstermeyen kimyasal maddelerden oluşur.

Formaldehid, fotografik kimyasallar, solventler, organik ve inorganik kimyasallar, sağlık kuruluşlarında yaygın olarak kullanılan ve atıklarda bulunma olasılığı en fazla olan tehlikeli kimyasal türleridir.

Yüksek oranda ağır metal içerikli atıklar:Yüksek oranda ağır metal içerikli atıklar, tehlikeli kimyasal atıkların bir alt kategorisidir ve genellikle aşırı toksiktir. Cıva atıkları kırılan klinik araç gerecin atılmasından kaynaklanır; fakat bu atıkların miktarları onların yerine elektronik aletlerin (termometreler, tansiyon aletleri, Vb.) kullanılması ile azalır. Diş hekimliği ile ilgili atıklar yüksek cıva içeriğine sahiptir. Kadmiyum atıkları pillerin boşalmasından meydana gelir. Radyoloji ve diagnostik bölümlerinin radyasyon geçirmez hale getirilmesinde kurşun içeren bazı ahşap paneller kullanılır.

Basınçlı kaplar:Tıpta birçok gaz türü kullanılır ve sıklıkla da basınçlı silindirler, kartuşlar ve aerosol kutuları elde edilir. Hareketsiz ya da potansiyel zararlı da olsa basınçlı kaplardaki gazlara daima dikkatli bir şekilde işlem yapılmalıdır; kaplar yakılırsa patlayabilir veya kaza ile delinebilir.

Radyoaktif atıklar:İyonize radyasyonu normalde insanlar hissedemez ve genellikle kişi çok yüksek dozda almadıkça acil etkilere (yanık vb.) sebep olmaz. Tıbbın iyonize radyasyonu kullandığı alanlar X ışınları, ά ve β partikülleri ve radyoaktif maddeler tarafından salınan γ ışınlarını içerir. Radyoaktif maddeler hücre içi materyalin iyonlaşmasına sebep olur; bu yüzden genotoksiktirler.

T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından tıbbi atıkların güvenli yönetimi amacıyla yayımlanan Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (Tarih:22.07.2005, RG:25883)’nde ise sağlık kuruluşlarından kaynaklanan atıklar dört ana başlık altında toplanmıştır. Bu sınıflandırma aşağıda verilmektedir;

 

I-EVSEL NİTELİKLİ ATIKLAR

-Genel Atıklar

-Ambalaj Atıkları

 

 

II-TIBBİ ATIKLAR

-Enfeksiyöz Atıklar

-Patolojik Atıklar

-Kesici-Delici Atıklar

 

 

III-TEHLİKELİ ATIKLAR

 

 

IV-RADYOAKTİF ATIKLAR

 

 

 

TIBBİ ATIK: KAYNAKLAR

 

Tıbbi atık kaynakları üretim miktarlarına göre genellikle majör ve minör olarak sınıflandırılabilir. Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği’nde ise bu sınıflandırma büyük, orta ve küçük kaynaklar şeklinde yapılmıştır. Bu kaynaklar aşağıda detaylı olarak verilmektedir;

 

a) Büyük Miktarda Atık Üreten Sağlık Kuruluşları

1) Üniversite hastaneleri ve klinikleri,

2) Genel maksatlı hastaneler ve klinikleri,

3) Doğum hastaneleri ve klinikleri,

4) Askeri hastaneler ve klinikleri.


b) Orta Miktarda Atık Üreten Sağlık Kuruluşları

1) Sağlık merkezleri, tıp merkezleri, dispanserler,

2) Ayakta tedavi merkezleri,

3) Morglar ve otopsi merkezleri,

4) Hayvanlar üzerinde araştırma ve deneyler yapan kuruluşlar,

5) Bakımevleri ve huzurevleri,

6) Tıbbi ve biyomedikal laboratuarlar,

7) Hayvan hastaneleri,

8) Kan bankaları ve transfüzyon merkezleri,

9) Acil yardım ve ilk yardım merkezleri,

10) Diyaliz merkezleri,

11) Rehabilitasyon merkezleri,

12) Biyoteknoloji laboratuvarları ve enstitüleri,

13) Tıbbi araştırma merkezleri.


c) Küçük Miktarda Atık Üreten Sağlık Kuruluşları

1) Sağlık hizmeti verilen diğer üniteler (doktor muayenehaneleri, diş ve ağız sağlığı muayenehaneleri ve benzerleri),

2) Veteriner muayenehaneleri,

3) Akupunktur merkezleri,

4) Fizik tedavi merkezleri,

5) Evde yapılan tedavi ve hemşire hizmetleri,

6) Güzellik, kulak delme ve dövme merkezleri,

7) Eczaneler,

8) Ambulans hizmetleri,

9) Hayvanat bahçeleri.

Yukarıda sıralanan küçük ve dağınık durumdaki kaynaklar, klasik hastane atıklarına benzer kategorilerde tıbbi atıklar üretmekle birlikte, bileşenleri farklılıklar göstermektedir. Örneğin bu kaynaklar nadiren radyoaktif ve sitostatik atık üretirler, üretilen atıklar genellikle insan vücut parçaları içermezler ve kesiciler çoğunlukla hipodermik iğnelerden oluşur.


TIBBİ ATIK: KOMPOZİSYON

Dünya Sağlık Teşkilatı tarafından gelişmiş ülkelerde yapılan araştırmalarda sağlık kuruluşlarında oluşan atıkların kompozisyonu ile ilgili olarak aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır.

  • %80’i evsel atık yönetim sistemi ile işlenebilen genel tıbbi atıklar;
  • %15’i patolojik ve enfekte atık;
  • %1’i kesici atık;
  • %3’ü kimyasal ve farmasötik atık;
  • %1’den daha azı radyoaktif veya sitotoksik atık, basınçlı kaplar veya kırık termometreler ve kullanılmış piller gibi özel atıklar.

Basel Sözleşmesi Sekretaryası tarafından hazırlanan "Biyomedikal ve Sağlık Bakım Atıklarının Çevreyle Uyumlu Yönetimi Teknik Kılavuzu (Y1;Y3)”nda ise tıbbi atıkların bileşimi aşağıdaki şekilde verilmektedir;


"Health Care Without Harm” isimli uluslar arası bir meslek örgütü tarafından yapılan "Yakma Dışı Tıbbi Atık Arıtım Teknolojileri” isimli çalışmada ise Brunner tarafından yapılan bir araştırmaya dayanılarak hastane katı atıklarının dağılımı aşağıdaki şekilde verilmektedir;

Görüldüğü gibi sağlık kuruluşları tarafından oluşturulan atıkların %75-90’ı risksiz veya evsel atıklara benzeyen genel atıklardır. Çoğunlukla sağlık kuruluşlarının yönetim ve genel temizlik fonksiyonlarından oluşurlar. Sağlık kuruluşlarında oluşan atıkların geriye kalan %10-25’i tehlikeli olarak kabul edilir ve çeşitli sağlık riskleri yaratabilir. Bu dokümanda yer alan bilgiler, tehlikeli tıbbi atıklar ile ilgilidir.



Enfeksiyöz Atıkların Kompozisyonları ve Karakteristikleria

 

Kompozisyon:

Selülozik Materyal (kağıt-tekstil)50 – 70 %

Plastikler20 – 60 %

Camlar10 – 20 %

Sıvılar1 – 10 %

 

Karakteristikleri:

Nem8,5 – 17 % (ağırlık olarak)

Yanmayan kısım8 % (ağırlık olarak)

Isı değeri7500 BTU/lb

 

a: EPA. "Operation and Maintenance of Hospital Medical Waste Incinerators” EPA-450/3-89002, March 1989.

 

 

Genel tıbbi atıkların yaklaşık kimyasal bileşimi genellikle aşağıdaki gibidir;

 

  • % 50 karbon
  • % 20 oksijen
  • % 6 hidrojen
  • birçok diğer element

TIBBİ ATIK: ÜRETİM MİKTARLARI
Tıbbi atık üretimi ve miktarları hakkında pek çok araştırma bulunmaktadır. Tıbbi atık üretimi, sadece ülkeden ülkeye değil, aynı zamanda bir ülkenin içinde de farklılıklar göstermektedir. Atık üretimi, sağlık kuruluşunun atık yönetim metodu, sağlık tesisinin türü, hastanenin uzmanlıkları, tıbbi bakımda kullanılan yeniden kullanılabilir malzeme oranı ve günlük tedavi edilen hasta sayısı gibi birçok faktöre bağlıdır. Bu yüzden aşağıdaki veriler sadece bir örnek olarak incelenmeli ve bir sağlık kuruluşunda atık yönetiminin temeli olarak kullanılmamalıdır. Bir sağlık kuruluşunda yapılacak sınırlı bir çalışma bile o sağlık kuruluşu için daha güvenilir bilgiler sağlayacaktır.







TÜRKİYE’DE TIBBİ ATIK ÜRETİMİ

Türkiye’deki devlet ve özel hastanelerden kaynaklanan çöpün fiziksel kompozisyonunu belirlemek amacıyla Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından 1995 yılında "Hastane Çöp Kompozisyon Araştırması” yapılmıştır.
 
Hastane Çöp Kompozisyon Araştırması, Türkiye genelindeki genel hastaneler kapsamında Sağlık Bakanlığı’na bağlı 421 devlet ve 123 özel hastaneden örnekleme yöntemiyle belirlenen 34 devlet ve 13 özel hastane olmak üzere 47 hastanede bir hafta süresinde 24 saatlik tıbbi, evsel ve geri kazanılabilir katı atıkların ayrı toplanması suretiyle yapılmıştır.
 
Araştırma sonuçlarına göre; yatak başı günlük ortalama katı atık miktarı devlet hastanelerinde 2,39 kg, özel hastanelerde 4,34 kg. olarak bulunmuştur. Tıbbi katı atıklar, devlet hastanelerinde yatak başı toplam katı atık miktarının % 80’nini, özel hastanelerde ise % 46’sını oluşturmaktadır.

Poliklinik başı günlük tıbbi katı atık miktarı ise devlet hastanelerinde 0,05 kg, özel hastanelerde 0,18 bulunmuştur.




Devlet ve özel hastanelerden çıkan toplam katı atık miktarı, fiziksel kompozisyon dağılımı açısından incelendiğinde, devlet hastanelerinde yatak başı günlük 1,92 kg. tıbbi, 0,38 kg. evsel katı atık ve 0,09 kg geri kazanılabilir madde çıkarken, özel hastanelerde 2,01 kg. tıbbi, 1,35 kg. evsel katı atık ve 0,98 kg. geri kazanılabilir madde çıktığı belirlenmiştir.
 
Bu çalışmada yatak başı tıbbi katı atıklar hesaplanırken; servis, ameliyathane, doğumhane, yoğun bakım, genel cerrahi, diyaliz, eczane, çamaşırhane, gasilhane ve kliniklerdeki yemek servislerinden çıkan enfekte olmuş katı atıklar dikkate alınmıştır. Poliklinik başı tıbbi katı atıklar hesaplanırken ise; laboratuar, röntgen, acil, patoloji ve polikliniklerden çıkan enfekte olmuş katı atıklar dikkate alınmıştır.

Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından Ülkemizde hem toplam, hem de il bazında oluşan tıbbi atık miktarının belirlenmesi için Devlet İstatistik Enstitüsü ve Sağlık Bakanlığının da verileri kullanılarak bir çalışma yapılmıştır. Tıbbi atık miktarı belirlenirken yataklı tedavi kurumları ile yataksız tedavi kurumlarında oluşan tıbbi atık miktarları ayrı ayrı hesaplanmıştır.
 
Sağlık Bakanlığı’nın 2004 yılı verilerine göre Ülkemizdeki toplam hastane sayısı 1217, bu hastanelerdeki toplam kadro yatak sayısı 184.888, fiili yatak sayısı ise 162.768’dir. Yatak doluluk oranları dikkate alınarak yapılan hesaplamalar sonucu yataklı tedavi kurumlarında günde yaklaşık 206 ton, yılda da 75.022 ton tıbbi atık oluştuğu tespit edilmiştir.

TÜRKİYE TIBBİ ATIK MİKTARI Yataklı Tedavi Kurumları
HASTANE SAYISI YATAK SAYISI ATIK MİKTARI (KG/GÜN) ATIK MİKTARI (KG/YIL)
KADRO FİİLİ
  1217 184888 162768 205.540,35 75.022.227,90

Ayakta tedavisi yapılan hastaların atıkları ile yataksız tedavi kurumlarında oluşan atık miktarları da dahil edildiğinde bu rakam daha da yükselmektedir.

TÜRKİYE TIBBİ ATIK MİKTARI Ayakta Tedavi Hizmetleri
Yıllık Poliklinik sayısı Tıbbi Atık Miktarı (kg/poliklinik) Tıbbi Atık Miktarı (kg/gün) Tıbbi Atık Miktarı (kg/yıl)
152.851.241 0.05 20.939 7.642.562

TÜRKİYE TIBBİ ATIK MİKTARI TOPLAM
  Tıbbi Atık Miktarı (kg/gün) Tıbbi Atık Miktarı (kg/yıl)
Yataklı Tedavi Kurumları 205.540,3 75.022.227,9
Ayakta Tedavi Hizmetleri 20.939 7.642.562
  TOPLAM   226.479,3   82.664.789,9


Yataklı tedavi hizmeti veren sağlık kuruluşları ile ayakta tedavi hizmeti veren sağlık kuruluşlarından kaynaklanan atıkların toplamı ise toplam tıbbi atık miktarını oluşturmaktadır. Buna göre Ülkemizde günde 226.479 kg, yılda ise 82.664.790 kg. tıbbi atık oluşmaktadır.
 
Aynı çalışmada günde en çok tıbbi atığın 33869 kg ile İstanbul’da, 32 kg ile de Tunceli’de oluştuğu görülmüştür. Yılda oluşan tıbbi atık miktarı ise İstanbul’da 12.362.296 kg, Tunceli’nde ise 11.692 kg. olarak hesaplanmıştır. Buna göre sadece İstanbul’da oluşan tıbbi atık miktarı, tüm ülkede oluşan miktarın % 17’sine karşılık gelmektedir.
 
TÜİK tarafından 2001 yılında yapılan ve 2003 yılında açıklanan Belediye Katı Atık İstatistikleri Anketi Geçici Sonuçlarına göre 2001 yılında tıbbi atıkları ayrı toplanıp, taşınıp, bertaraf edilen belediye sayısı 432, toplanan tıbbi atık miktarı ise 71 bin ton olarak tespit edilmiştir.
 
KAYNAKLAR
 
1)      Safe Management of Wastes From Health-Care Activities, 1999,WHO.
2)      Non-Incineration Medical Waste Treatment Technologies. 2001, Health care Without Harm.
3)      Technical Guidelines on the Environmentally Sound Management of Biomedical and Healtcare Wastes (Y1; Y3), 2003, Secretariat of the Basel Convention.
4)      Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği
5)      Çevre ve Orman Bakanlığı Verileri.

tibbiatikklavuz.pdf